De bandagist is de roman waarmee Marente de Moor in 2025 de wooncrisis en de kloof tussen generaties in Amsterdam tot literatuur maakte. De Volkskrant zette het boek op nummer 1 van de beste boeken van 2025 en NRC gaf vijf sterren. Daartegenover staan een vernietigend stuk op Neerlandistiek en een lezersscore van 3,35 op Goodreads. Hieronder staan de recensies op een rij, ons oordeel, de stand van de literaire prijzen en waar het boek te koop is.
De bandagist in het kort
- Auteur: Marente de Moor (Den Haag, 1972).
- Uitgever: Prometheus, Amsterdam. Verschenen op 11 maart 2025.
- Pagina’s: 304. Prijs: € 24,99 gebonden, € 19,99 paperback, € 11,99 e-book.
- Genre: Literaire roman, maatschappijroman met gotische trekken.
- Prijzen: Nummer 1 in de jaarlijst 2025 van de Volkskrant. Geen nominatie voor de Libris Literatuur Prijs 2026.
- Goodreads: 3,35 van 5 (781 beoordelingen, oktober 2026).
- Ons oordeel: ★★★★☆
Waar gaat De bandagist over?
Joost is 29 en bandagist in Amsterdam. Hij heeft het conservatorium niet afgemaakt, zijn gitaar weggelegd en zwachtelt nu de gezwollen benen van oude, vaak welgestelde cliënten in de grachtengordel. Zelf heeft hij geen vaste woonplek. Hij vertelt het verhaal in de ik-vorm en spaart de lezer de medische details niet.
Als hij zijn kamer kwijtraakt, ontdekt Joost in het grachtenpand van de excentrieke mevrouw Swarowski een deel dat niemand gebruikt. Hij trekt er heimelijk in met zijn vriendin Umay. Er is geen telefoonbereik, wel een enorme hoeveelheid boeken. Het lezen verandert hen allebei en zet hun relatie onder druk. Naarmate Joost zich verder afzondert, raakt hij zijn greep op de werkelijkheid kwijt.
Recensieoverzicht: wat de critici zeggen
De dag- en weekbladpers was opvallend eensgezind. Recensenten prijzen de stijl, de scherpe blik op een stad waar jongeren geen huis vinden en ouderen in te grote huizen vastzitten, en de manier waarop sociale satire overgaat in iets duisters. De kritiek komt van de randen: twee besprekingen op literaire websites vinden het slot rommelig of het geheel te veel leunen op negentiende-eeuwse voorbeelden. Ook lezers zijn minder uitbundig dan de kranten.
| Bron | Sterren | Kort |
|---|---|---|
| NRC | ★★★★★ | Vijf sterren, ook in jaarlijst van recensent |
| de Volkskrant | positief | Nummer 1 van de beste boeken van 2025 |
| HP/De Tijd | positief | Scherp portret van het huidige Amsterdam |
| Tzum / Leeuwarder Courant | positief | Generatieroman en pleidooi voor de verbeelding |
| De Lage Landen | positief | Degelijk gebouwd, symboliek soms te nadrukkelijk |
| Literair Nederland | positief | Beeldend en gelaagd, wel ingewikkeld verteld |
| Tzum (tweede recensie) | gemengd | Veel vondsten, maar een chaotisch slot |
| Neerlandistiek | kritisch | Dun verhaal, clichématige personages |
de Volkskrant en NRC: de hoogste waardering
De Volkskrant zette De bandagist in december 2025 bovenaan de lijst van tien beste boeken van het jaar. In het begeleidende stuk noemt Nina Polak het de grote roman over ongelijkheid (de Volkskrant, betaalmuur; de lijst is na te lezen bij Tzum).
NRC gaf volgens de website van de auteur vijf sterren. De recensie zelf staat achter een betaalmuur en konden wij niet inzien. Wel staat vast dat NRC-recensent Persis Bekkering de roman op de tweede plaats van haar persoonlijke jaarlijst zette (Tzum).
HP/De Tijd: positief, geen sterren
Arjan Peters leest de roman als een scherp en actueel portret van Amsterdam, waarin de haast van de stad botst met de trage, geconcentreerde wereld van Joosts oude cliënten. Vanaf het moment dat Joost stiekem bij een rijke weduwe intrekt, ziet hij een spanning ontstaan die aan Dostojevski doet denken. Voor Peters is het boek ook een antwoord op het tanende lezen: zolang een roman de lezer kan meevoeren, is er hoop (HP/De Tijd).
Tzum: twee recensenten, twee uitkomsten
Coen Peppelenbos, wiens stuk in kortere vorm ook in de Leeuwarder Courant en het Dagblad van het Noorden stond, waarschuwt voor onsmakelijke passages maar is positief. Hij leest het boek als generatieroman en als verdediging van de literatuur, en prijst de vormgeving: een lange binnenflap is om het boekblok gevouwen, alsof de roman zelf gezwachteld is (Tzum).
André Keikes is op dezelfde site gereserveerder. Hij waardeert de sfeer, de formuleringen en de humor, maar vindt dat het boek uitloopt op een onsamenhangend, nihilistisch slot. Hij had ook graag hoofdstukken vanuit de oude cliënten gelezen (Tzum).
De bandagist is een krachtig pleidooi voor de fantasie.
Coen Peppelenbos, Tzum
De Lage Landen: positief met kanttekeningen
Liesbeth D’Hoker prijst de zintuiglijke, bevreemdende sfeer, waarin vooral geur een grote rol speelt, en vindt dat De Moor de verhaallijnen strak in de hand houdt. De generatiekloof wordt volgens haar invoelend en zonder prekerigheid behandeld. Haar bezwaren: de eerste helft zakt soms wat in door de uitgemeten uitzichtloosheid, en de symboliek is niet altijd subtiel (De Lage Landen).
Soms ligt de symboliek er iets te nadrukkelijk op
Liesbeth D’Hoker, De Lage Landen
Neerlandistiek: kritisch
De scherpste tegenstem komt van Jos Joosten, die het boek in januari 2026 besprak in zijn reeks over de inzendingen voor de Libris Literatuur Prijs. Hij vindt het verhaal dun en de personages clichématig. De roman leunt volgens hem zwaar op negentiende-eeuwse voorbeelden, Dostojevski voorop, en de parodie is niet geestig genoeg om dat te dragen. Ook de epiloog vindt hij wringen (Neerlandistiek).
Ons oordeel: ★★★★☆
De kracht van De bandagist zit in het uitgangspunt en in de zinnen. Een jonge man zonder huis die dagelijks de benen verzorgt van mensen met te veel kamers: dat beeld vat de wooncrisis beter samen dan een betoog. Vrijwel alle critici roemen de stijl, de humor en de zintuiglijke precisie. De verschuiving van satire naar gotische beklemming maakt het boek eigenzinnig.
Diezelfde wending is ook het zwakke punt. Het slot en de epiloog overtuigen niet iedereen, de eerste helft heeft trage stukken en de literaire verwijzingen liggen er soms dik bovenop. De lezersscore van 3,35 op Goodreads laat zien dat de jubel van de kranten niet door iedereen wordt gedeeld. Alles afwegend komen wij uit op vier sterren: een rijke, scherp geschreven roman die niet overal even strak is.
Voor wie: lezers die van stilistisch sterke Nederlandse literatuur houden, een roman over de wooncrisis zoeken die verder gaat dan realisme en niet terugschrikken voor zwarte humor.
Niet voor wie: wie een rechtlijnig, realistisch verhaal met een afgerond einde wil, of slecht tegen uitvoerige beschrijvingen van zieke benen en verval kan.
Prijzen en ontvangst
- de Volkskrant: nummer 1 in de top 10 van beste boeken van 2025, bekendgemaakt op 12 december 2025 (Tzum).
- Jaarlijsten: volgens de auteur stond de roman ook in de jaaroverzichten van De Morgen en De Groene Amsterdammer, en gaven naast NRC ook EW en De Limburger vijf sterren (marentedemoor.com).
- Libris Literatuur Prijs 2026: geen nominatie. De roman stond niet op de longlist van achttien titels. De prijs ging op 11 mei 2026 naar Bert Natter voor Aan het einde van de oorlog.
- Boon en Boekenbon: het boek ontbreekt op de longlist van de Boon 2026 en op de longlist van de Boekenbon Literatuurprijs 2026 van 30 september 2026.
- Lezers: 3,35 van 5 op Goodreads bij 781 beoordelingen.
- Verkoop: de paperback is volgens uitgeverij Prometheus aan de vijfde druk toe.
Waar koop je De bandagist?
De roman is verkrijgbaar als paperback (€ 19,99, ISBN 9789044660081) en als e-book (€ 11,99), ook via Kobo Plus. De gebonden eerste uitgave (€ 24,99, ISBN 9789044656053) was bij onze controle bij bol alleen nog tweedehands leverbaar. Een luisterboek vonden wij daar niet.
Bestellen kan bij de lokale boekhandel, bij de uitgever of via bol.
Veelgestelde vragen
Hoeveel pagina’s heeft De bandagist?
De roman telt 304 pagina’s en verscheen op 11 maart 2025 bij uitgeverij Prometheus.
Is De bandagist waargebeurd?
Nee, het is fictie. De achtergrond is wel herkenbaar: de woningnood onder jongeren in Amsterdam en de kloof met een oudere generatie die ruim woont.
Heeft De bandagist een literaire prijs gewonnen?
Tot oktober 2026 niet. De Volkskrant riep de roman uit tot beste boek van 2025, maar het boek haalde de longlist van de Libris Literatuur Prijs 2026 niet.
Wat is een bandagist?
Een bandagist legt verbanden en zwachtels aan. In de roman behandelt Joost de gezwollen benen van oudere cliënten bij hen thuis.
Geef een reactie